Vì sao trẻ chậm nói?

Chi tiết

Vì sao trẻ chậm nói?

03/07/2013 22:46
 Nhiều trẻ do cấu tạo cơ lưỡi, hoặc do môi trường ít tiếp xúc với mọi người nên trở nên thụ động, chậm nói hoặc ít nói. Vậy phải làm sao?

>> Chăm sóc trẻ từ 1-3 tuổi

>> Dinh dưỡng cho trẻ 4-6 tuổi

Một mẹ chia sẽ:

Hiện, con mình đã 17 tháng tuổi rồi mà vẫn chưa biết nói và có nhiều biểu hiện ‘lạ’ như:

-    Cha/mẹ gọi phải một lúc, bé mới có phản ứng và quay đầu lại. Có khi phải gọi con rõ to (gần như hét lên).

-   Khi nghe người lớn dạy, bé cũng bắt chước bập bẹ nói mẹ, bà, ông, bố... nhưng chỉ là thỉnh thoảng, lúc nào bé 'cao hứng'.

-    Thích ngắm nghía và chơi với đôi tay của mình, reo hò hét như đúng rồi. Nhiều lúc mình tự hỏi, không biết đôi tay có 'ma lực' gì khiến bé vui đến thế?!

-    Đôi khi, bé rất thờ ơ khi được cha/mẹ bế ẵm, yêu thương…

-    Đặc biệt, bé thích xem tivi. Vợ chồng mình thì cố gắng cách ly bé với tivi nhưng khi nào ông bà nội coi bé là lại bật tivi ầm ầm khiến bé cứ dán chặt mắt vào đó. Cha/mẹ có tắt tivi đi thì bé khóc ăn vạ.

-    Bé rất ít khi tập trung, dạy rất khó...

Học nói là một bước quan trọng đánh dấu sự phát triển của trẻ. Dạy con tập nói không phải là một công việc quá khó khăn nhưng cũng chẳng mấy dễ dàng.

Ở thời kỳ đầu, bé “trò chuyện” bằng cách chỉ trỏ, kêu u oa, khóc hay quẫy đạp. Từ 9 đến 14 tháng tuổi, trẻ bắt đầu phát âm những từ đầu tiên. Các giai đoạn phát triển ngôn ngữ thông thường của bé có thể tóm tắt như sau:

Những biểu hiện phát triển bình thường:

- Từ 12 đến 15 tháng

Trẻ ở tuổi này đã phát được khá nhiều âm và ít nhất nói được một hoặc hai từ đúng (không bao gồm “mẹ” và “bà). Các danh từ thường được nói trước, như “bé” và “bóng”. Con bạn cũng đã có thể hiểu và tuân theo những chỉ dẫn (câu lệnh) đơn lẻ, chẳng hạn “đưa cho mẹ quả bóng”.

- Từ 18 đến 24 tháng

Trẻ phải có vốn từ khoảng 20 từ vào lúc 18 tháng tuổi và 50 hoặc hơn vào thời điểm lên 2. Ở 2 tuổi, trẻ đã học được cách kết nối 2 từ, ví dụ “bé khóc” hoặc “bố béo”. Trẻ 2 tuổi cũng có thể thực hiện được các chỉ dẫn hai bước, ví dụ “nhặt quả bóng lên và đưa cho bố cái cốc”.

- Từ 2 đến 3 tuổi

Cha mẹ thường chứng kiến sự “bùng nổ” trong ngôn ngữ của trẻ trong giai đoạn này. Vốn từ của trẻ sẽ tăng lên (tới mức không thể đếm được) và bé sẽ kết hợp ba hoặc nhiều từ hơn trong một câu.

Khả năng hiểu cũng tăng lên – vào năm 3 tuổi, bé sẽ bắt đầu hiểu “đặt nó lên bàn” hoặc “đặt nó dưới gầm giường” nghĩa là gì. Con bạn cũng sẽ bắt đầu phân biệt được màu sắc và hiểu các khái niệm mô tả (như to lớn, nhỏ).

Những dấu hiệu cảnh báo trẻ có vấn đề:

- Bé sơ sinh không đáp ứng với âm thanh hoặc không phát ra âm thanh nào thì đặc biệt cần chú ý. Từ 12 đến 24 tháng, những trẻ có dấu hiệu sau cần chú ý:

* Không sử dụng điệu bộ, cử chí, chẳng hạn chỉ hoặc vẫy tay bye-bye khi được 12 tháng tuổi

* Thích dùng cử chỉ hơn là lời nói để giao tiếp khi đến 18 tháng tuổi

* Không bắt chước được âm thanh khi 18 tháng tuổi

* Có khó khăn trong việc hiểu các yêu cầu đơn giản

- Bạn nên đưa bé đi khám nếu trẻ trên 2 tuổi:

* Chỉ có thể bắt chước âm thanh hoặc hành động và không tự mình phát âm từ hoặc các cụm từ

* Chỉ nói một số âm thanh hoặc từ nào đó lặp đi lặp lại và không thể sử dụng ngôn ngữ nói để trò chuyện ngoài những nhu cầu thiết yếu

* Không thể tuân theo các chỉ dẫn đơn giản

* Có giọng nói khác thường (nghe như giọng mũi hoặc the thé)

* Khó khăn trong việc hiểu ở tuổi này. Cha mẹ phải hiểu được khoảng một nửa số từ trẻ nói ra khi 2 tuổi và khoảng 3/4 vào lúc 3 tuổi. Vào năm trẻ lên 4, thậm chí người lạ cũng phải hiểu được trẻ nói gì.

Những nguyên nhân khiến trẻ chậm nói

Nhiều nguyên nhân có thể khiến trẻ chậm phát triển khả năng nói và ngôn ngữ. Đôi khi chỉ là do trục trặc trong vòm miệng, như với lưỡi hoặc hàm ếch. Dây hãm ngắn cũng có thể hạn chế cử động của lưỡi khiến trẻ khó nói…

Trục trặc trong khả năng nghe cũng thường có liên quan đến việc chậm nói, đó là lý do ví sao trẻ nên được bác sĩ tai mũi họng kiểm tra khi có vấn đề về nói. Trẻ khó nghe cũng sẽ gặp khó khăn trong việc hiểu, bắt chước và sử dụng ngôn ngữ.

Tạo điều kiện cho bé học nói

* Trẻ học nói bằng cách bắt chước theo cha mẹ. Ban đầu, hãy phát âm những từ đơn giản. Sử dụng những câu một từ để tập cho bé phát âm. Ví dụ, bé sẽ nói “ma” khi cần gọi mẹ, nói ” bánh” khi đói bụng. Lập đi lập lại những từ bạn đang tập cho bé nói. Trẻ cần nghe thật nhiều trước khi chúng thử bắt chước.

* Trò chuyện với bé về những gì chúng đang chơi. Hãy ngồi xuống, nhìn vào mắt trẻ và cùng chơi với chúng. Như thế, bé sẽ “cởi mở” với bạn hơn.

* Mỗi buổi tối bạn hãy đọc chuyện cho bé nghe và tập cho bé kể lại câu chuyện.

Giải thích cho con thế nào là “ăn cơm”, “đi ngủ”, “chơi” hay “đọc sách”. Dần dần bé sẽ biết nói chúng đang làm gì hay muốn được làm gì.

* Tạo cơ hội cho trẻ nói bằng cách để chúng lựa chọn giữa hai đồ vật hay hai đồ chơi. Ví dụ như bạn bé “Con thích uống sữa hay nước cam?”. Sau đó hãy chờ đợi và biểu lộ nét mặt của bạn để bé biết bạn đang muốn chúng trả lời.

* Hãy tỏ ra hào hứng khi con nói được một từ mới. Được khuyến khích, bé sẽ tiếp tục cố gắng hơn nhiều

Hỗ trợ Online

0986.050.320

Đăng ký

Đăng ký địa chỉ email để nhận bản tin từ website
Hủy đăng ký

Online

Online Lượt truy cập